“Leiderschap heeft niets te maken met hiërarchie”

Anne Chapelle werkt al sinds 1994 bij BVBA 32, het modebedrijf dat ze in 2004 kocht van ontwerpster Ann Demeulemeester, de vrouw die de Belgische mode mee op de kaart zette en  die in 2013 een punt zette achter haar ontwerperscarrière.




Na het verschijnen van zijn boeken ‘Sterke Verhalen, Sterke Leiders’ en ‘RAAK!’ deed Raf Stevens vele interviews met leiders. Alle verhalen staan op www.rafstevens.be en op de blog www.watisjouwverhaal.be.

Meer info

Het label Ann Demeulemeester blijft echter onder de hoede van BVBA 32, dat ook de business rond de Colombiaanse ontwerper Haider Ackermann runt. Anne Chapelle wordt wel eens omschreven als de machtigste vrouw van de Belgische mode. Niets leek deze vrouw die in eerste instantie een diploma haalde als verpleegster nochtans voor te bestemmen op een dergelijke carrière. Met een pakkende getuigenis over haar opmerkelijke parcours in het veelgeprezen programma “Alleen Elvis blijft bestaan” maakte ze op heel Vlaanderen enorm indruk.

cfempfwwmaeqpjs


“Het is niet zo dat het alleen in de zorgsector om mensen draait”
, zegt ze. “In alle organisaties, bij de overheid en in de privésector, blijven mensen centraal staan. In mijn professionele carrière is zorg om mensen dan ook altijd een leidraad geweest. Leiderschap moet meer dan ooit humaan zijn. Het heeft niets met hiërarchie te maken maar alles met sturen, zodat iedereen in een organisatie op een plek terechtkomt waar hij of zij zijn of haar talenten het best tot uiting kan laten komen. Als dat lukt, haal ik daar enorm veel energie uit.”

Naar de modewereld via Afrika en Amsterdam

Anne Chapelle heeft een persoonlijk verhaal dat op zijn minst heel bijzonder te noemen is. Op haar dertiende werd ze wees. En daardoor bracht ze de rest van haar tienerjaren, waarin ze een flink pak ellende moest doorstaan, eerst door in een pleeggezin en daarna in een klooster. Na de middelbare school koos ze voor studies verpleegkunde en die vulde ze aan met een specialisatiejaar in tropische ziekten, waarna ze voor twee jaar naar Afrika trok. Van het zwarte continent keerde ze terug met een zware hersenontsteking. “Tijdens mijn herstelperiode in het Tropisch Instituut in Antwerpen, besliste ik dat ik geen verpleegster wilde blijven, zoals ik het tot dan toe was geweest, omdat ik vond dat ik eigenlijk te veel procedures moest volgen zonder zelf beslissingen te kunnen nemen. Ik trok naar Amsterdam om er neonatologie te studeren. Ik werkte daarna vier jaar op intensive care om te proberen zoveel mogelijk te vroeg geboren kinderen in leven te houden. Ondanks de enorme inzet van het zorgpersoneel, moesten we er ons toch regelmatig bij neerleggen dat baby’s het niet haalden. Emotioneel was dat enorm zwaar. Ik heb een mateloze bewondering voor mensen die het werk daar kunnen blijven volhouden.”

De volgende stap in de carrière van Anne Chapelle was opnieuw erg verrassend: ze ging aan de slag in een kerncentrale in Nederland, waar ze het tot algemeen directeur schopte. “Gewoon door altijd mijn werk heel goed en met veel inzet te doen ”, zegt ze, “en door mijn nieuwsgierigheid en bereidheid om bij te leren, kwamen de kansen eigenlijk vanzelf. Dat is een levensles die ik anderen nu als leidinggevende ook probeer voor te houden.” Toen haar ondertussen geboren kinderen haar lieten merken dat ze er te weinig was voor hen, gaf ze alles meteen op om full time huismoeder te worden. En dat was de stap die uiteindelijk de rest van haar loopbaan zou bepalen. “Ik leerde Ann Demeulemeester kennen aan de schoolpoort omdat haar zoon in dezelfde klas zat als de mijne en het klikte tussen ons. Zo goed zelfs dat ze me op een gegeven ogenblik toevertrouwde dat haar bedrijf in moeilijkheden verkeerde. Toen heb ik de mouwen opgestroopt om haar te helpen, door in de eerste plaats haar zaken administratief op orde te krijgen. Het was eigenlijk nooit de bedoeling om lang te blijven, maar bijna een kwarteeuw later ben ik er nog, nu zelfs als eigenaar van het bedrijf. Toen ik in het bedrijf begon, kende ik niets van de modewereld. Net zoals ik niets kende van kernenergie toen ik bij de kerncentrale aan de slag ging.”




Kennismaken met de kracht van storytelling voor je bedrijf of organisatie? Start dan met dit boek.

Vijf hoofdstukken, vijf krachtlijnen om als leider het verschil te maken met een verhaal.

Bestel


Grote druk

Uit het verhaal van Anne Chapelle blijkt dat de durf om stappen in het onbekende te zetten, die naar eigen zeggen deels deel uitmaakt van haar persoonlijkheid, maar deels ook is voortgevloeid uit wat ze allemaal heeft meegemaakt, enorm verrijkend kan zijn. “Mensen kunnen enorm veel bereiken”, zegt ze, “op voorwaarde dat ze op een plaats zitten, waar ze hun passie kunnen uitleven. Vijftien jaar geleden hebben we al de inspanning gedaan om in dit bedrijf de kernwaarden duidelijk te bepalen, te communiceren en ernaar te handelen. Ik ben ervan overtuigd dat dit mee aan de basis ligt van ons succes. De collecties Ann Demeulemeester worden nu ontwikkeld door een creatief team van ongeveer twintig medewerkers onder leiding van drie hoofdontwerpers. Zij dragen uit wat dit bedrijf wil zijn en dat vertaalt zich ook in mooie resultaten. Want je kan natuurlijk kernwaarden die draaien rond humaan leiderschap zoveel uitdragen als je wil, ook het financiële plaatje moet kloppen. Ik heb er daarom geen moeite mee om afscheid te nemen van mensen die niet echt bij ons team passen. Gewoon omdat ik ervan overtuigd ben dat ze zich elders beter in hun vel zullen voelen dan bij ons. Mensen kunnen hun werk maar goed doen als nieuwsgierig kunnen blijven en een afscheid van een job kan de eerste stap zijn naar iets heel nieuws en moois.”

Anne Chapelle gaat er echter niet aan voorbij dat er tegenwoordig voor iedereen heel veel onzekerheid is. “Er is ook enorm veel druk op iedereen”, legt ze uit. “Niet alleen op professioneel vlak, maar ook maatschappelijk. Eigenlijk is er door die enorme druk op werk en op vrije tijd een grote behoefte aan een “slowdown”. Maar dat kunnen we ons businessmatig niet permitteren. Zeker niet met ons bedrijf dat 98% van zijn omzet uit export haalt. We moeten dus erg goed “wakker blijven”. Want in elke organisatie verwachten de aandeelhouders terecht een rendement op hun investering. Ik ben er nochtans van overtuigd dat tijd voor reflectie in ons persoonlijk leven erg belangrijk is. We moeten meer tijd nemen voor sport en voor vrienden, voor de dingen die er echt toe doen. We beseffen dat wel – zeker als we van dichtbij of van iets verder geconfronteerd worden met drama’s – maar kennelijk is het voor iedereen steeds moeilijker om het juk van de druk om toch maar de laatste serie gezien te moeten hebben, het laatste boek gelezen te moeten hebben, of over alles een mening te moeten hebben van zich af te werpen.  Het evenwicht vinden tussen het omgaan met de enorme druk en de kansen grijpen om jezelf te blijven ontplooien, is een steeds lastigere opdracht. Ik durf wel eens wakker liggen van de vraag hoe de generatie van onze kinderen dat zal kunnen oplossen.

Mode en geneeskunde liggen niet ver uit elkaar

Zelf vindt Anne Chapelle in ieder geval wel dat evenwicht. “Work hard, play hard is zeker ook bij ons van toepassing” zegt ze daarover.  “Persoonlijk vind ik ook veel rust bij de familie en in de natuur. En daarnaast is ook het feit dat we onze waarden, die we vijftien jaar geleden duidelijk hebben gedefinieerd, nooit verloochenen, erg belangrijk. Bij veel bedrijven staat plots duurzaamheid voorop omdat ze ineens lijken te beseffen dat zowel hun medewerkers als hun klanten daar enorm veel belangstelling voor hebben. Bij ons bedrijf hebben we altijd al een sterke focus gehad op integriteit en duurzaamheid. We denken niet alleen na over wat we maken, maar ook over hoe we het maken. Ik ben er immers van overtuigd dat altijd het langetermijndenken moet prevaleren. Niet alleen ter wille van het bedrijf, maar ook met het oog op het leveren van een bijdrage aan de samenleving. Al wil ik er ook aan toevoegen dat ik niet geloof in 100% duurzaamheid, omdat dit nu eenmaal heel moeilijk te realiseren is. Voor 100% duurzaamheid zou ik bijvoorbeeld zo goed als nooit in een vliegtuig mogen zitten, maar reizen is in een exportbedrijf als dit gewoon een noodzaak om ervoor te zorgen dat we “future proof” blijven en om te ontdekken wat overal in de wereld leeft. De eerste voorwaarde voor duurzaamheid is ieder geval dat mensen zich zowel mentaal als fysiek goed in hun vel voelen. Daarvoor zorgen is als leidinggevende voor een stuk mijn verantwoordelijkheid en die neem ik ook met plezier op.”

Een andere verantwoordelijkheid ligt in het permanent zoeken naar innovatie, ook al een woord dat de laatste tijd net als duurzaamheid een echte mantra is geworden. “Ik ben vanuit mijn achtergrond altijd enorm geïnteresseerd geweest in onderzoek en ontwikkeling en in de nieuwe dingen die mensen kunnen uitvinden”, zegt Anne Chapelle. “Chemie blijft me fascineren, ook al omdat ik weet dat een nieuw medicijn niet van vandaag op morgen komt. Het is vaak een kwestie van trial en error, van vallen en opstaan. Dat is net hetzelfde in de modewereld. Ook daar is het constant experimenteren met nieuwe stoffen en technieken. En ja, vaak moet je eerst lelijke dingen maken om uiteindelijk tot een fantastisch eindproduct te komen. Wij noemen die mislukte ontwerpen al eens lachend onze draken. Mode en geneeskunde liggen wat mij betreft niet ver uit elkaar. Uiteindelijk gaat het erom dat je mensen beter, mooier en dus ook sterker kan maken. Alles in het leven is op een of andere manier met elkaar verbonden.”

Geduld is een kernwoord voor een goede leider

Haar drukke job belet Anne Chapelle niet om veel over de toekomst van de wereld na te denken. “Er is nood aan leiders die zich mentaal blijven verrijken”, zegt ze. “Aan jonge mensen die nu met hun professionele carrière beginnen zou ik willen zeggen dat ze in de eerste plaats inhoudelijk sterk moeten zijn. Voor de rest vind ik het belangrijk dat ze beseffen dat België in de wereld niets voorstelt. Er is ons land volgens mij nog altijd veel te veel sprake van een kerktorenmentaliteit. We moeten de moed hebben om onze oogkleppen af te zetten. Ik was in dat verband enorm onder de indruk van de documentaire “Carnotstraat 17” uit 2015 die bijzonder actueel is omdat ze een beeld schetst van hoe vluchtelingen zich moeten aanpassen als ze in onze wereld terechtkomen. Het is een schoolvoorbeeld van hoe persoonlijke verhalen mensen kunnen raken en van hoe elk van die individuele verhalen eigenlijk een wij-verhaal wordt dat nu om actie en verandering vraagt. En naast het ontwikkelen van inhoudelijke competenties en een open blik op de wereld is voor leiders ook geduld nodig. Ik vind het een gevaarlijke ontwikkeling dat we in de instantmaatschappij van vandaag dat geduld als het ware collectief aan het verliezen zijn en ik ben in ieder geval ook een voorstander van een nieuw en ander onderwijssysteem dat jongeren beter voorbereidt op de toekomst. Bedrijfsleiders die hun verantwoordelijkheid nemen kunnen daar voor een stuk ook wel bij helpen, maar met een moderner onderwijssysteem, dat beter is aangepast aan de gedigitaliseerde maatschappij waarin we vandaag leven, zou volgens mij veel meer mogelijk zijn.”

Als een non in haar klooster

We hebben het voorrecht om ook een kijkje te nemen in Annes woning. Die maakt deel uit van kasteel de Bergeyck aan de Kardinaal Mercierlei in Berchem. Ze bewoont één van de twee huizen die het kasteel rijk is. Daarnaast is er nog ruimte voor twee appartementen en twee penthouses. Verschillende adellijke families, onder wie de graven van Bergeyck, gingen Anne vooraf.

De hoofdgevel is opgetrokken in neo-Vlaamse renaissancestijl en het bouwwerk domineert het straatbeeld als een stevige pilaar die nooit meer verdwijnt. Anne zegt gedag tegen haar twee poezen. De Britse kortharen ronken lui uitgestrekt in hun ‘poezenhuis’, een immense veranda. “Het zijn echte luxebeesten”, zegt Anne, terwijl ze even geniet van de stilte en de lichtinval. Buiten miezert het van tijd tot tijd alsof de weergoden niet weten welk soort regen vandaag te kiezen. De tuin aan het kasteel is reusachtig.

“Ik hou van de natuur. Af en toe ga ik naar het bos om te roepen tegen de bomen. Zo uit ik mijn frustraties. Maar ik ben ook veel thuis. Soms voel ik me als een non in haar klooster. Ik ben gek op mijn tuin en ik organiseer er heel graag familiebijeenkomsten. Het is zalig om de kinderen van mijn zussen hier paaseitjes te zien rapen. Ja, ik ben een familiemens. Bijna elke zondag komen we bijeen. Mijn familie uit Limburg weet ook dat ik gek ben op Limburgse vlaaien. Vaak nemen ze dan een kaastaart voor mij mee.”

En af en toe gebeurt het ook wel eens dat er een feestje plaatsvindt. “Ik ben een echt werkpaard, maar af en toe eens goed feesten kan geen kwaad. Dit jaar werk ik samen met een andere collega twintig jaar voor BVBA 32.”

“Wees maar zeker dat we dat goed gaan vieren. Weet je, eigenlijk draait het in een bedrijf altijd om mensen. Het is de kunst om goed voor die mensen te zorgen, om met hen rekening te houden en naar hen te luisteren. Een job bepaalt zoveel: je identiteit, maar ook de toekomst van je kinderen. Hier bij BVBA 32 werken we ontzettend hard, maar je kan een bedrijf alleen goed leiden als je zorg draagt voor je personeel. Zorgen voor, het is misschien wel de rode draad in mijn leven.”



OVER RAF STEVENS

Raf Stevens (46) heeft ruim twintig jaar ervaring in communicatie. Sinds twaalf jaar is hij zelfstandig actief in business storytelling. Raf ondersteunde al tal van bedrijven en organisaties in het vertalen van strategie- en verandertrajecten naar sterke verhalen. Hij begeleidt ook managers in het succesvol inzetten van hun persoonlijke verhaal. Raf is ook de host van de Story Club podcast, een interviewprogramma over storytelling, communicatie en leiderschap.

Maak kennis

Geef een reactie